Mythe 4. Burn-out is ziekte van de 21ste eeuw
Het fenomeen is, mede door de aandacht in de media, versterkt maar nieuw is het zeker niet. Vijftig jaar geleden waren er ook al burn-outs.
De wetenschap verdiept zich al sinds halfweg de 20ste eeuw in het verschijnsel. Psychoanalyticus Herbert Freudenberger en psychologe Christina Maslach waren de pioniers: zij publiceerden reeds in 1974 de eerste wetenschappelijke studies over burn-out. Ze stelden vast dat zeer toegewijde, betrokken en enthousiaste medewerkers van hulporganisaties om onverklaarbare redenen binnen een jaar veranderde in onverschillige, gedesillusioneerde en afstandelijke hulpverleners, met een resem aan klachten.
Terwijl het vroeger vooral in bepaalde sectoren zoals de zorgsector en vrijwilligerswerk terug te vinden was, blijft op vandaag zo goed als geen enkele sector en functie meer gespaard van burn-outs en wordt het een steeds groter probleem.
Stress- en burn-outexpert Nell van de Ligt bespreekt 3 belangrijke veranderingen waardoor burn-out kon ontstaan:
- In korte tijd een verschuiving van handen- naar hoofdarbeid
Er heeft, in een relatieve korte tijd, een verschuiving plaatsgevonden van handenarbeid naar hoofdarbeid. In deze tijd werken we veel meer met ons hoofd dan met onze handen. Door de vooruitgang van de technologie en door de automatisering van uitvoerende taken, zijn we meer gaan besturen dan uitvoeren. Het gebruik van de computer versterkt dit nog eens. - Belasting van het werk enorm gestegen
De mentale, sociale en emotionele belastbaarheid van het werk is enorm toegenomen. Werk is intensiever geworden en de druk is toegenomen. Er wordt een groter beroep gedaan op jou als persoon. We moeten veel meer samenwerken, overleggen, vergaderen, plannen en conflicten oplossen ... en ga zo maar door. - Ook na het werk volle inzet
Onze thuissituatie is serieus veranderd. Er wordt na het werk ook nog inzet verwacht. Vroeger waren er rolpatronen. Moeder de vrouw deed het huishouden en pa kwam thuis tot rust na een vermoeiende dag werken. Nu zijn er thuis – zowel voor de man als de vrouw - minder rust - en ontspanningsmomenten. Er liggen naast je werk nog heel wat zorgtaken en huishoudelijke klussen op beide partners te wachten.
Burn-out experte Kelly Maes vult dit aan met het gebrek aan rust voor de hersenen.
We leven we in een übergeconnecteerde wereld die altijd ‘aan’ staat.
Terwijl onze hersenen vroeger nog eens rust kregen terwijl we aan het wachten waren in de file, eens een wandeling maakten,... hebben we nu steeds de GSM bij waarmee we elke lege seconde opvullen.
Veel mensen bekijken hun werkmails ‘s avonds en bij het wakker worden op de GSM. Dat maakt dat ons lichaam voortdurend stresshormonen aanmaakt om alert te blijven terwijl we vroeger bij het thuiskomen een volledige avond hadden om ons voor te bereiden op onze slaap. We kunnen op elk moment gecontacteerd worden, we krijgen voortdurend nieuwe prikkels binnen. Onze hersenen zijn hier echter niet aan aangepast en krijgen daardoor te weinig rust.
